Principi slobode, jednakosti i bratstva predstavljaju tripartitni filozofski i idejni osnov za koji se vezuje ideologija Francuske revolucije i njen osnovni političko-pravni i društveni ratio. Međutim, Deklaracija o pravima čoveka ne razrađuje pojam „bratstva”. Prvi put se u ustavu iz 1848. našlo zapisano trostruko načelo, simbol Francuske revolucije – načelo slobode, jednakosti i bratstva. U vreme same Revolucije, načelo bratstva ima isključivo moralni karakter, za razliku od druge dve ideje koje su već tada bile zakonski uobličene. Zapisi iz vremena Revolucije nisu ostavili eksplicitan trag o tome na koji način danas treba tumačiti načelo bratstva u izvornom filozofskom kontekstu Francuske revolucije. Mona Ozuf (“Kritički rečnik Francuske revolucije”) navodi da, sećanjem na revolucionarni potres, tokom XIX veka „istoričari i filozofi (…) dele ubeđenje da se ljudsko biće, otprve društveno, ne može izolovati. Dele osećanje, kojem niko ne poriče hrišćanske korene o jedinstvu ljudskog roda i, otuda, gaje obnovljenu veru ako već ne u hrišćanstvo, a ono u duh jednog hrišćanstva oslobođenog klerikalnih ustanova. Najzad, zajedničko im je i
uzdanje u jedno istorijsko obećanje sadržano u samom toku događaja”.
Kontekst pojma “bratstvo” pre Francuske revolucije
Izvesno je da je pre 1789. godine, svet upoznao dva oblika bratstva: antičko, rezervisano za građane, koje nije uključivalo robove, a zatim hrišćansko, koje je obuhvatalo i robove. Francuska revolucija se nadovezuje na hrišćanstvo u ideji da iz bratstva ne isključuje nijedno ljudsko biće, u isto vreme poričući hrišćanstvo kroz negaciju hrišćanske ideje nasleđenog „bratstva u prvobitnom grehu” i u potpunosti raskida sa principom privilegija na osnovu nasleđivanja.
“Bratstvo” u ideološkim shvatanjima žirondinaca i montanjara
Analizirajući ideološke stavove samih učesnika Revolucije, može se utvrditi da su žirondinci u prvi plan isticali individualne garancije i ličnu suverenost, a montanjari ljudsku solidarnost. Ipak, suština navedenih ideologija nije toliko antagonistička, kako bi se na prvi pogled moglo zaključiti.
U bratstvu je, u okviru individualističkog prava, moguće videti i začetak garancije koju revolucionarno pravo pruža svima, kao i obećanje stalnog poboljšanja revolucionarnih tekovina. Ovako tumačeno, ideja bratstva zapravo predstavlja tu nit koja, kroz revolucionarne zaplete i izrazito turbulentan period, obezbeđuje jedinstvo Revolucije. U prilog ovom tumačenju ide i činjenica da 21. član Deklaracije iz 1793, koji socijalnu pomoć definiše kao sveti dug, i pridodat je montanjarskom ustavu, ovakvu pomoć posmatra kao sastavni deo individualnih prava, a ne njihovu kritiku. U okviru ideje individualnosti, bratstvo uspostavlja ideju čovečnosti, individualnim pravilima dodaje socijalno pravo, socijalnu revoluciju upisuje u logiku političke revolucije.
Solidarnost kao ideja u nastajanju
Konačno, ideja bratstva koja je nastala tokom Francuske revolucije, predstavlja tek magloviti nagoveštaj nove generacije ljudskih prava, do čijeg nastanka će doći čitav vek nakon Revolucije. Sa ubrzanom industrijalizacijom nacionalnih društava, i međunarodnim povezivanjem zainteresovanih grupacija, princip solidarnosti postaće conditio sine qua non za nastanak i razvoj radničkog pokreta i socijalnih prava uopšte. Nema sumnje da su začeci ovih principa, u svojim obrisima, nastali u okviru ideje bratstva, tokom Revolucije koja je zauvek promenila svet.